Buğday'da üst gübreleme döneminin geldiği konusunda çiftçilere uyarılarda bulunan Niğde Ziraat Odası Başkanlığında görevli Ziraat Mühendisi Hasan Ertekin, üst gübrelemeyi iki defada yapan üreticilerin ilk gübrelemede ÜRE, ikinci gübrelemede ise tarla durumuna ve pH'ına göre azotlu gübre vermesi gerektiğini belirterek çiftçilere uyarılarda bulundu. Ertekin, üst gübreleme yapılmadığı zaman hasat döneminde rekoltede düşüş yaşanabileceğini ifade etti.
FAZLA AZOTLU GÜBRE KULLANIMI BİTKİNİN YATMASINA NEDEN OLUR
Ziraat Mühendisi Hasan Ertekin yaptığı açıklamalarda şunları söyledi: "Kardeşlenme başlangıcından sapa kalkma dönemine kadar yapılan gübrelemedir. Yağışı az olan ve sulama imkanı olmayan bölgelerimizde üst gübreleme bir defada, yağışı yeterli olan veya sulama yapılan bölgelerde üst gübreleme iki defa yapılmalıdır. Yağış veya sulama durumuna göre verilecek üst gübre (azotlu) miktarı değişmektedir.
Üst gübrelemeyi bir defada veren üreticiler, kardeşlenme döneminin sonuna doğru; üst gübrelemeyi iki defa yapan üreticiler ise ilk üst gübreyi kardeşlenme ortasında, ikinciyi sapa kalkma döneminde vermelidir. Yağışı az olan bölgelerde üst gübrelemede verilecek azotlu gübre miktarı, tohum ekim döneminde verilen toprak altı gübresi ile de birlikte verilebilir.
Bazen bazı yıllar ilkbahar başlangıç yağışları az olabilir; bu durum da ikinci üst gübre miktarının azaltılmasını gerektirir. Azaltılmaması durumunda fazla azottan dolayı bitkinin su tüketimi artar. Topraktaki su miktarı kısa sürede tükenir ve buğdayda "yanma" dediğimiz olay meydana gelir. Yağışı yeterli olan bölgelerde, dekardan fazla ürün alınması düşüncesiyle gereğinden fazla azotlu gübre kullanımı bitkinin yatmasına neden olur ve pas gibi hastalık etmenlerinin zarar derecesini artırabilir" dedi.
İKİNCİ ÜST GÜBRELEMEDE ÜRE KULLANIMINDAN KAÇINILMALI
Üst gübrelemeyi bir defada yapan üreticilerin %46 N ÜRE vb. gübreleri tercih etmesi gerektiğini söyleyen Ziraat Mühendisi Ertekin; "Üst gübrelemeyi iki defada yapan üreticiler ilk gübrelemede ÜRE, ikinci gübrelemede ise tarla durumuna ve pH'ına göre azotlu gübre vermelidir. Üreticilerin üst gübrelemede gübre cinsi belirlerken dikkat edeceği husus, gübre uygulaması yaptıktan sonra birkaç gün içinde yağmur yağması ve havaların güneşli ve sıcak geçmemesidir. Üst gübre uygulandıktan sonra 5-10 gün yağmur yağmıyor ve hava sıcak ve güneşli ise ÜRE gübresinden büyük ölçüde azot kaybı amonyak (NH₃) halinde olur ve gübrelemenin etkisi az görülür. Bu kayıp, %33 N Amonyum Nitrat'ta nispeten azdır. Bunun için özellikle ikinci üst gübrelemede ÜRE kullanımından kaçınılmalıdır."
ÜST GÜBRESİNDE HAVANIN YAĞIŞLI OLMASI GEREKİR
Üst gübre kullanılırken havanın yağışlı olması gerektiğini vurgulayan Ertekin, "Bu yüzden üst gübre verilirken havanın yağışlı olması ve yağışın devam etmesi durumları dikkate alınır. Özellikle taban gübresi vermemiş/verememiş olan üreticilerimizin üst gübre uygulamasını yapması kesinlikle tavsiye edilir. Üst gübre verimi doğrudan etkiler. Azotu yeterli miktarda alan bitki kardeşlenme dönemini ve sapa kalkma dönemini iyi geçirir. Bu nedenle de dekar verimini %30-40'lara kadar artırmaktadır. Sulu tarım yapılan tarlalarda; üst gübrelemenin yanı sıra kardeşlenme döneminde ve çiçeklenme döneminde bitkinin su ihtiyacı kesinlikle karşılanmalıdır. Bu dönemler bitkinin en çok suya ihtiyaç duyduğu dönemlerdir."