NİĞDE 100 YAŞINDA !

Merkez İlçe ile birlikte, Altunhisar, Bor, Çamardı, Çiftlik ve Ulukışla olmak üzere altı ilçesi bulunan Niğde'nin sınırları; 1954 yılında Nevşehir, 1989 yılında da Aksaray’ın il olmasıyla bugünkü sınırlarına geriledi. 

1. Niğde Tarihi
 
1.1 Pers ve Helen Dönemi
 
Bölgenin M.Ö. 612’de Kimmerlerin, sonrasında Medlerin ve M.Ö. 546 tarihinden itibaren Perslerin hâkimiyetine girdiği görülür. M.Ö. 334 tarihinde Büyük İskender’in Anadolu fethine başlaması ile bölgedeki Pers hâkimiyeti sona ermiştir.
 
1.2. Roma-Bizans Dönemi
 
Büyük İskender’in Kapadokya seferinden sonra bölgeden ayrılması ve doğu seferine devam ederken hayatını kaybetmesi üzerine Niğde Bölgesinin İran kökenli krallar tarafından idare edilmeye başlandığı görülmüştür. Bu durum M.S. 17 yılına kadar devam etmiştir. Sonrasında ise bölge Romalıların hâkimiyetine girerek Roma’nın bir eyaleti haline gelmiştir. 
 
M.S. 395 tarihinde ise Roma İmparatorluğu ikiye ayrılmış ve bölgede Bizans hâkimiyeti hüküm sürmeye başlamıştır. Bizans döneminde de Loulon/Lü’lü’e (Ulukışla) ve Tyana (Kemerhisar)’nın önemini korumaya devam ettikleri görülmektedir. Tyana Bizans devri eyalet merkezlerinden birisidir. Bölgenin VII. asırdan itibaren Arap saldırılarına maruz kaldığı bilinmektedir. 
 
1.3. Anadolu Selçukluları Dönemi
 
1071 Malazgirt Zaferini müteakip başlayan Anadolu’nun fütuhatı kısa sürede birçok şehrin ele geçirilmesini sağlamıştır. Niğde’nin de ilk fetihlerle ele geçirilen merkezlerden biri olduğu kaynaklar tarafından belirtilmektedir. Niğde çevresinin Danişmend Melik Gazi ve oğlu Emir Gazi tarafından fethedildiği ve bölgenin onlara ikta olarak verildiği ifade edilmiştir. Bu durumun 1178 tarihine kadar devam ettiği belirtilmiştir. II. Kılıç Arslan Danişmend hâkimiyetine son vererek Anadolu Selçukluların egemenliğini tesis etmiştir. 
 
1.4. Osmanlı Dönemi
 
Niğde, Yıldırım Bayezid döneminde Osmanlı topraklarına katılmış ise de Timur ile Yıldırım Bayezid arasındaki 1402 tarihli Ankara Savaşı’ndan sonra tekrar Karamanoğulları hâkimiyetine girmiş, Osmanlı Devleti topraklarına ancak Fatih Sultan Mehmed döneminde katılabilmiştir.
 
Fatih döneminde Niğde’nin Osmanlı topraklarına katılışı 1471 yılında olmuştur. Bu tarihten sonra Niğde, Osmanlıların yıkılışına kadar Karaman eyaletine bağlı bir Osmanlı sancak şehri olarak varlığını sürdürmüştür.
 
II. Mahmud döneminde 1831 tarihinde, Osmanlı ülkesinde ilk kez nüfus sayımı yapılmış, Niğde merkezinde 1.661 hanenin bulunduğu belirlenmiştir. Yine bu sayımda Niğde merkezinde 3.353 erkek nüfusun, köylerle birlikte de 4.248 erkek nüfusun Niğde’de yaşadığı tespit edilmiştir.

1.6. Cumhuriyet Dönemi
 
II. Meşrutiyet döneminde bağımsız sancak konumuna getirilen Niğde, Cumhuriyet döneminde il olmuştur. 
 
Cumhuriyetin ilanından sonra 3 semtten (Şehiriçi, Tepeviran ve Kayabaşı) oluşan Niğde boşluğu doldurma yönünde gelişme göstermiştir. Bu dönemde ihtiyacı karşılayamayan resmi binalar yenilenmiş, cadde ve sokaklarda düzenlemelere gidilmiştir. Niğde’nin gelişmesindeki en büyük etkenlerden biri olan demiryolu ve istasyon binası 1933 yılında açılmıştır. 1960 tarihinde 21 mahalleden oluşan şehir, üç semtin arasındaki geniş boşluğun resmi binalar tarafından doldurulmasıyla, bütünlük kazanmaya başlamıştır. 
 
1960’lı yılların başında genel hizmet binaları şehri oluşturan semtlerin ortasındaki geniş alana yerleşmiştir. Bu merkezdeki resmi binaların yoğunluğunu okullar oluşturmaktadır. Ayrıca Çocuk Yetiştirme Yurdu, Vakıf Öğrenci Yurdu, Çocuk Kütüphanesi ve Halk Kütüphanesi eğitim amaçlı kurumlar arasında sayılabilir. 1949 yılında Lise, 1957 yılında İlköğretmen Okulu, 1945’te Erkek ve Kız Enstitüsü açılmıştır. Ayrıca Hüdavend Hatun Türbesi yanında iki katlı Ebe Okulu mevcuttur. 1956 tarihinde Nüfus Müdürlüğü binası inşa edilmiştir. 1961 tarihinde Meteoroloji ve Karayollarına ait binalar tesis edilmiştir. 1955’te Verem Dispanseri Binası, 1960 tarihinde stadyum yanına bir Spor Bölge binası yapılmıştır. Fidanlık ve mezbaha binası 1960’ larda tesis edilen binalar arasında sayılabilir. Şehrin ticari yönünün gelişmesi için 1949’da Ziraat Bankası, 1953’te İş Bankası ve Halk Bankası, 1958’de Emlak Kredi Bankası kurulmuştur. 
 
1992 yılında da şehirde Niğde Üniversitesi’nin kurulması şehrin gelişmesindeki en önemli etkenlerden biri olmuştur.